ZANIMLJIVOSTI – KURŠUMLIJA

1. Iz današnje Kuršumlije, kao prve prestonice,  otpočela je državotvorna misija   Stefana Nemanje,  u to  vreme udeonog kneza Toplice i Dubočice.  Kao simbol svoje narastajuće moći i vladarskih ambicija  , u blizini svoje prve prestonice, Nemanja je sagradio svoje prve zadužbine, manastire Sv. Bogorodicu (sagrađen 1159. godine, u njemu se zamonašila Nemanjina žena Ana kao Anastazija) i Sv. Nikolu (građen od 1165. do 1168. god.)

2. Neustrašivi kosovski vitezovi Kosančić Ivan i Toplica Milan  predstavljaju neodvojivi deo kuršumlijskog identiteta.  Pored  epskih pesama  i  legendi sa njihovim imenima se prepliću imena reka Kosanice i Toplice,  kao i nazivi sela Mala Kosanica  i utvrđenja Ivan Kula.

DVOJICA KURŠUMLIČANA KLJUČNI AKTERI DOGAĐAJA NA ČUKUR ČESMI 1862. GODINE

Šesnaestogodišnji dečak Sava Petković,  koga su Turci smrtno ranili udarcem testije u glavu u svađi oko vode na Čukur česmi15. Juna 1862. god., bio je rodom iz kuršumlijskog sela Lukova. U Beograd je došao da uči sarački zanat. Sukobe Srba i Turaka koji su tim povodom nastali smirivali su žandarmi Mihaila Barlovca poreklom iz  kuršumlijskog sela Barlova – tadašnjeg upravnika Varoši  Beogradske. Nakon turskog bombardovanja Beograda 17. juna, i većeg broja žrtava na srpskoj i na turskoj strani, održani su mirovni pregovori uz posredovanje velikih sila, koji su rezultirali postepenim proterivanjem Turaka iz srpskih gradova. Savina žrtva je doprinela konačnom napuštanju Srbije od Turaka 1867. godine, a dečak iz Lukova postao simbol srpskog bunta protiv ropstva.

MIHAILO BARLOVAC  1822- 1891

Mihailo Barlovac bio je jedan od najuglednijih i najuticajnijuh ljudi Kneževine Srbije. Bio je predsednik Svetoandrejevske skupštine, upravnik dvora Knjaza Miloša i njegov ađutant, i upravnik policije i Varoši Beogradske. Barlovci su poreklom sa Kosova i Metohije, odakle su se preselili u selo Barlovo kod Kuršumlije, po kojem su dobili prezime.

3. PRAVEDNICI MEĐU NARODIMA – KURŠUMLIJA:  HEROJI BEZ PUŠKE U RUCI SA GLAVOM U TORBI  -Malo je poznato da su tokom  II svetskog rata meštani Kuršumlije i kuršumlijskih sela od sigurne smrti spasili 98 jevrejskih života. Među spasiocima su se naročito istakle porodice Predraga Vasića iz Dankovića ,  Nikolić Raša iz Konjuve 1995. , i Bradić iz Grgura. Izraelska država, i sav jevrejski narod, izuzetno cene i nikada ne zaboravljaju svoje dobročinitelje, pa tim povodom Muzej holokausta „Jad Vašem” iz Jerusalima    periodično dodeljuje Medalju pravednika – nejevrejima, koji su tokom II sv. rata   rizikovali svoje živote, i živote svojih bližnjih, kako bi od smrti spasili često njima nepoznate osobe jevrejskog porekla. Laureati ovog visokog priznanja su:

4. Kuršumlijska opština je područje sa najviše sunčanih dana u Srbiji, pa je zato  u selu Matarova izgrađena jedna od prvih i najvećih solarnih elektrana u našoj zemlji , a u planu je izgradnja još veće solarne elektrane u selu Šipovac.

Jelena Genčić, svetski poznati teniski trener, koja se proslavila kada je otkrila I razvila vanserijski  talenat Novaka Đokovića, četiri godine zaredom organizovala je u Lukovskoj Banji  Međunarodni teniski kamp za decu od 10 do 16 godina .  Tako je Genčićeva, u inspirativnom ambijentu Lukovske Banje  “kalila” buduće  teniske  sampione iz celog sveta – od Danske do Japana.

Potkopaonički deo Kuršumlijske opštine je u Antici i  Srednjem veku  bio bogato rudarsko područje gde su se vadili I prerađivali  olovo, cink, ali i srebro i zlato. Dokaz leži u Muzeju u Nišu – rimski  OLOVNI SLITAK iz I veka pronađen u selu  Žuč,  sa natpisom METALLO IMP AVG.  Ova jedinstvena olovna poluga , koja deluje kao da je upravo  iznete iz Američkih federalnih rezervi, svedoči  o značaju Kuršumlijskog kraja u Antici.  U tadošnjim Belim Crkvama  postojala je velika tržnica metala, koja je donosila bogatstvo, novac, status u društvu,ali i ugodan život

Pored svetski poznatog „Hrama na steni“  u Jerusalimu, i u Lukovskoj Banji postoji svojevrstan  „hram na steni“  oličen u crkvi Svetog  Georgija podignutoj 2009. godine na strmoj litici  iznad Banje.  Hram  se uzdiže više stotina metara iznad Banje, i sa vidikovca pored njega pruža se nezaboravan  pogled  na Pilatovicu, Kopaonik, kao i na samu banju.

General Jovan Milanović –heroj i najveći srpski obaveštajac, koji je blagovremeno razotkrio ratne planove za NATO agresiju na SR Jugoslaviju i tako spasao hiljade ljudskih života  i vojsku od uništenja, rođen je u kuršumlijskom selu Tmava . Svoj obaveštajni i patriotski podvig, kome se divi celi slobodarski svet,  general Milanović je izvršio  dok je bio angažovan kao diplomata u pri misiji EU u Briselu.

Prepodobni novomučenik otac Hariton (Lukić), koji je 1999. godine na Kosovu  mučenički postradao za Hrista i srpski narod, rođen je u Kuršumlijskom selu Seocu kod Lukovske banje. Njegov svetački lik već je ikonopisan u brojnim hramovima SPC –od Ostroga, Hrama Hristovog Vaskrsenja u Podgorici,  do Manastira Crna Reka.

Stogodišnji Miloš Gašić iz Kuršumlije je, kao najstariji živi aktivni advokat,  najverovatnije zaslužio mesto u čuvenoj Ginisovoj knjizi rekorda. On je do svoje 98. godine redovno obavljao advokatsku praksu zastupajući svoje klijente pred opštinskim i višim sudom.